Ova edicija je najveći međunarodni kulturni, književni i promotivni projekat slovenske literature i najveći poduhvat u koji je uključena srpska književnost, a o njoj su govorili Mladen Vesković, Gojko Božović i Tamara Krstić.
Projekat „Sto slovenskih romana“ realizuje Forum slovenskih kultura, međunarodna organizacija zainteresovana za pitanja slovenske kulturne baštine i savremenog stvaralaštva. O počecima i misiji ove fondacije govorio je književni kritičar, esejista i urednik edicije Mladen Vesković. On je kazao da je ideja udruživanja potekla iz Slovenije 2004. godine, a motiv je bio da se stvori kulturno-jezički entitet koji bi kao takav bio prepoznat u Evropi, a i šire. Vesković je nakon toga objasnio izdavački koncept edicije „Sto slovenskih romana“ koja je prvi i najvidljiviji projekat Foruma.
„Inicijalna ideja je bila da sve slovenske zemlje naprave svoje nacionalne liste sa deset najznačajnijih romana koji su objavljeni u periodu od pada Berlinskog zida do 2005. godine i da se te usaglašene liste prevode. Cilj je bio međusobno upoznavanje slovenskog sveta kroz podsticanje uzajamnog prevođenja kao i promocija slovenskog kulturnog prostora putem predstavljanja najboljih književnih ostvarenja na velikim svetskim jezicima. Do sada je objavljeno 92 naslova na sedam jezika, od čega je čak 30 na srpskom jeziku. Jedan od naših budućih zadataka je da se uradi revizija liste i napravi drugo kolo čime bi se produžio život ove reprezentativne biblioteke“, rekao je Vesković.
Gojko Božović, pisac, književni kritičar i direktor IK „Arhipelag“ koja objavljuje ovu ediciju za srpsko tržište govorio je o počecima objavljivanja edicije, odnosno o vremenu „kulturnog neprepoznavanja“ kada je svaki prevod na srpski sa nekog slovenskog jezika, a da nije ruski jezik u pitanju, bio gotovo „incident“.
„Sve slovenske zemlje nakon pada Berlinskog zida prošle kroz veoma dramatične promene, nove društvene, političke i ekonomske okolnosti, kroz raspad, dezintegraciju i na kraju tranziciju. Bilo je potrebno spajanje pokidanih kulturnih i književnih veza među slovenskim zemljama, kao i produbljivanje postojećih. Jedan od načina da se to postigne bilo je upravo objavljivanje ovakve reprezentativne edicije, kao i stvaranje nove generacije prevodilaca sa slovenskih jezika“, kazao je Božović. Govoreći o temama i vrstama romana koji su najviše zastupljeni, rekao je da najviše dominiraju istorijski i društveni roman, a tema koja se ističe je tranzicija.
Tamara Krstić, književni kritičar i urednik u Radio Beogradu dala je svoj utisak o ediciji i ispričala sopstveno iskustvo u radu na projektu „Sto slovenskih romana“.
„Ova edicija se oslanja na književnu baštinu i zaista se vidi dijalog između različitih civilizacija, epoha i vekova. Može se pronaći nasleđe od Antičke Grčke do savremenih tokova u književnosti. Romani iz ove edicije tretiraju one večite, univerzalne teme u književnosti koje muče sve nas: samoća, teskoba, otuđenost, pokušaj pronalaska mesta pod suncem, preispitivanje ljudske egzistencije itd.
Kao preporuku za čitanje, Tamara Krstić je navela dela koja su na nju ostavila poseban utisak: „Vučje noći“ Vlada Žabota, „Podsmešljiva ponuda“ Draga Jančara, „Balerina, balerina“ Marka Sosiča, „Razgovor sa Spinozom“ Goce Smilevskog, „Poslednji seljaci“ Petra Andreevskog i dr.
Učesnici u programu su na kraju razmenili mišljenja o mogućim vidovima popularisanja edicije, ali i slavistike uopšte složivši se da su od izuzetne važnosti podrška relevantnih institucija, češće gostovanje stranih pisaca i prevodioca, svesrdna podrška medija kao i pomoć bibliotekara koji su u čestom neposrednom kontaktu sa čitaocima.
