izvor
Saopštenje prenosimo u celosti:
„Povodom smrti Ratka Mladića, Institut za evropske poslove podseća da se o njegovoj ulozi u ratovima devedesetih ne može govoriti kao o pitanju političkog mišljenja ili nacionalnog tumačenja istorije. Ratko Mladić umro je kao pravosnažno osuđeni ratni zločinac, na izdržavanju kazne doživotnog zatvora. Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju osudio ga je za genocid u Srebrenici, progon, istrebljenje, ubistva, deportacije i prisilno premeštanje kao zločine protiv čovečnosti, kao i za ubistva, terorisanje i protivpravne napade na civile i uzimanje pripadnika Ujedinjenih nacija za taoce. Presuda i kazna pravosnažno su potvrđene 2021. godine.
Sud je utvrdio njegovu odgovornost za učešće u četiri udružena zločinačka poduhvata: trajno uklanjanje Bošnjaka i Hrvata sa teritorija Bosne i Hercegovine na koje je polagalo pravo rukovodstvo bosanskih Srba, terorisanje stanovništva Sarajeva snajperskim i artiljerijskim napadima, eliminisanje Bošnjaka iz Srebrenice i uzimanje pripadnika UN za taoce kako bi se sprečili vazdušni udari NATO-a. U Srebrenici su njegove snage sistematski pogubile hiljade muškaraca i dečaka, dok je oko 25.000 žena, dece i starijih prisilno proterano. Tokom kampanje progona širom Bosne i Hercegovine civili su ubijani, zatvarani, premlaćivani i silovani, a stanovništvo masovno proterivano.
Smrt osuđenog ne briše presudu, ne umanjuje odgovornost i ne može pretvoriti zločin u herojstvo. Posebno zabrinjava što se, više od tri decenije nakon počinjenih zločina, u Srbiji i regionu Ratko Mladić i dalje javno veliča, dok se sudski utvrđene činjenice relativizuju ili negiraju. Takva politika sećanja ne štiti srpski narod, već ga drži zarobljenim u nasleđu nacionalizma koji je doneo smrt, progon i nesreću milionima ljudi širom bivše Jugoslavije.
Institut za evropske poslove poziva institucije Srbije, političke predstavnike, medije i obrazovni sistem da prestanu sa relativizacijom pravosnažno utvrđenih ratnih zločina i veličanjem njihovih počinilaca. Suočavanje sa prošlošću nije usmereno protiv bilo kog naroda. Naprotiv, sposobnost društva da jasno kaže da zločin počinjen u njegovo ime nije počinjen u ime svih njegovih građana predstavlja čin odgovornosti prema sopstvenoj budućnosti.
Danas naše misli ne treba da budu uz Ratka Mladića, već uz njegove žrtve: ubijene u Srebrenici, civile Sarajeva koji su godinama živeli pod snajperskom i artiljerijskom vatrom, proterane, zatočene, mučene i silovane, kao i njihove porodice koje posledice tih zločina nose više od trideset godina. Pomirenje na prostoru bivše Jugoslavije moguće je samo na istini, priznanju žrtava i nedvosmislenom odbacivanju zločina i njihovog veličanja“, navodi se u saopštenju.
